Thanh mát bầu xào

Bài TOM

Thiên nhiên huyền nhiệm và kì bí, mãi mãi muôn đời là vậy, cứ mùa hè đến thì tự nhiên có những giống loài thực vật ra hoa, ra trái hàm dưỡng các chất thanh nhiệt, mùa đông thì có củ gừng, củ riềng, mùa thu thì có thảo mộc mùa thu, mùa xuân thì có hoa củ quả mùa xuân… Dường như mỗi mùa mỗi thức, mỗi cây trái. Trái bầu mùa hè với tác dụng thanh nhiệt, lọc độc và bổ dưỡng cơ thể là một ví dụ.

Bắt đầu từ mùa đông, không cần phải gieo, những hạt bầu tự hút ẩm và nảy mầm, nếu không kịp mang ra gieo thì nó mọc xuyên vỏ bầu mà thành dây, đương nhiên người nông dân đã mang ra gieo hạt từ trước khi nó mọc xuyên vỏ. Hạt bầu nảy mầm, nếu gặp thời tiết thuận lợi, nắng ấm mùa xuân đến sớm thì nó sinh trưởng nhanh, mọc ra cành nhánh sum suê, nếu thời tiết ẩm ướt, giá lạnh thì dây bầu con cằn cỗi, chịu đựng thời tiết khắc nghiệt mà chờ thời.

Có nhiều người trồng một dây bầu từ giữa cuối mùa đông sang tận gần cuối mùa xuân vẫn thấy nó èo ọp, chẳng ra lá, chẳng phát dây mà bò, cứ nghĩ rằng thế là bỏ rồi. Nhưng chỉ cần liên tục một tuần nắng ấm thì người ta mới té ngửa vì bất ngờ, cái dây bầu èo ọp hôm nào bỗng dưng vươn mình lớn dậy, tỏa cành nhánh sum suê và đơm bông, kết trái.

Nói tới độ phát triển của trái bầu thì miễn bàn, mới bằng ngón tay út hôm trước, hôm sau đã bằng trái dưa chuột già, hôm sau nữa bằng trái bí ngòi và hôm sau nữa đã ra dáng một trái bầu, có thể hái vào ăn được rồi. Chu kì từ lúc đơm bông cho đến lúc thu hoạch của trái bầu rất nhanh, ngót nghét một tuần, thế nhưng trái bầu lại khá là bền, thời gian “dầy”, tức thời gian ăn được lại kéo dài cả tuần. Vì vậy mà người nông dân hái bầu không giống ai.

Ngày xưa, nhà nông thường thả một dây bầu lên mái nhà tranh, nó bò phủ kín mái, xanh um. Và hầu hết những trái nằm trên mái đều để khô lấy vỏ làm bầu đựng nước, đựng hạt giống, bởi nếu leo lên hái thì hỏng mất mái tranh, nhà giọt.

Nhưng có cái bù vào là phần lớn trái lại sà xuống phần rìa mái, treo lủng lẳng, người ta ăn theo nhu cầu chứ không hái thu hoạch, cứ nấu canh chừng nào thì ra cắt chừng đó.

Giờ thì dễ gì có cái nhà tranh bởi muốn có cái nhà tranh phải là tay chơi bảnh tỏn lắm mới dám bỏ tiền ra cả tỉ bạc để mua nhà tranh có tuổi, hoặc bỏ vài trăm triệu để làm cái nhà tranh có đầy đủ vật liệu đạt tiêu chuẩn từ tre ngâm, tranh săn, sợi mây để buộc… Làm một cái nhà tranh bây giờ mắc gấp ít nhất là 5 lần nhà ngói cấp bốn nếu đúng tiêu chuẩn.

Cũng lắm lúc muốn cắt trái bầu đeo lủng lẳng trước hiên nhà, không phải muốn theo kiểu những tay chơi bảnh tỏn mà có gì đó nhắc cho mình rất nhiều điều, hình như có cả bạn bè, tuổi thơ vui buồn và những tháng ngày cơ cực, có ông bà, có cha mẹ những ngày còn trẻ, có điều gì đó vĩnh viễn nằm trong thiên đường…

Một thiên đường trong trẻo và tinh khiết, người ta chỉ có thể đứng từ xa để nhìn về, nó hàm dưỡng cả tháng ngày phồn thịnh và sầm uất tuổi trẻ, nó có cả những mùa hè bao dung và thênh thang của cơn buồn nhè nhẹ… Mọi thứ đã qua đi, và nó đang ở đâu đó, trong một hình ảnh bất chợt… như món bầu xào của nàng dành cho gia đình trưa nay chẳng hạn!

Nó là món dễ làm nhất thế giới, rất đơn giản, bầu hái vào, hoặc bầu mua về cũng được, cạo sạch vỏ, rửa sạch, xắt lát hơi dày một chút, cho vào chảo dầu phi tỏi thơm, dầu rất ít, xào, đậy nắp chừng hai phút thì mở nắp, cho thêm chút nước mắm nhỉ và tiêu bột vào, đảo đều, đậy nắp chừng ba phút rồi mở ra, đảo đều một bận cuối rồi cho ra dĩa.

Món bầu xào tuyệt đối không bỏ thêm bất cứ thứ bột nêm hay bột ngọt vào, bởi cho hai thứ này vào coi như phá hỏng món bầu xào. Bản thân nước trong trái bầu tiết ra ngọt lịm và khi xào xong thì tự dĩa bầu xào có nước xâm xấp mà chẳng cần chế một muỗng nước nào vào nữa. Chỉ cần thêm chút tiêu bột làm xúc tác cho hương vị bầu được đậm đà hơn mà thôi, nước mắm nhỉ rất hợp với vị bầu xào, giả sử cho thêm xì dầu hay muối vào đều cho vị không ngon như nước mắm nhỉ. Đặc biệt, bầu xào không nên cho thêm thịt bò hay tôm, thịt heo… bất cứ thứ thịt nào vào. Bởi chỉ cần thêm một chút thịt hoặc thứ hải sản nào đó vào sẽ mất ngon. Bầu xào khác với canh bầu chỗ này!

Và bầu xào ăn với cơm nóng hoặc ăn không đều rất ngon, bổ dưỡng và thanh mát. Kính chúc quí vị có một bữa cơm ngon miệng, đậm đà hương vị quê nhà!

(Tom/ Viễn Đông)

Leave a Reply